1. Strona główna
  2. Biologia, kl. 8
  3. Ewolucja życia

Plansza 8.2 · biologia, klasa 8

Ewolucja życia — sprawdzian z biologii, klasa 8

Skąd się wzięła różnorodność życia? W tym dziale poznajesz dowody ewolucji, mechanizm doboru naturalnego, powstawanie gatunków i pochodzenie człowieka.

Dział2 z 4
Pytania10 online
Grupa APDF, za darmo

Co musisz umieć

  1. dowody ewolucji: skamieniałości, budowa porównawcza, podobieństwo DNA
  2. narządy homologiczne, analogiczne i szczątkowe
  3. dobór naturalny i dobór sztuczny
  4. zmienność i przystosowania, powstawanie gatunków
  5. najważniejsze etapy historii życia na Ziemi
  6. pochodzenie i ewolucja człowieka

Okaz działu

Archeopteryksłac. Archaeopteryx

Archeopteryks

łac. Archaeopteryx

  • żył w jurze, około 150 milionów lat temu
  • miał pióra i skrzydła jak ptak
  • miał zęby, pazury na skrzydłach i długi kostny ogon jak gad
  • znany ze skamieniałości z Niemiec

Po czym poznać na sprawdzianie: Ptak z zębami i ogonem jaszczurki: łączy cechy dwóch grup kręgowców.

Typowa pułapka: Archeopteryks to przykład formy przejściowej między gadami a ptakami, a nie przodek wszystkich dzisiejszych ptaków.

Okaz nr 8.2forma przejściowaDet. kl. 8

Sprawdzian w 10 pytaniach

1. Twórcą teorii doboru naturalnego jest:
AKarol DarwinBKarol LinneuszCLudwik PasteurDGrzegorz Mendel
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: A. Mendel badał dziedziczenie cech, Pasteur drobnoustroje, a Linneusz stworzył system nazewnictwa organizmów.

2. Narządy homologiczne:
Azanikły i nie pełnią żadnej funkcjiBwystępują tylko u roślinCpełnią tę samą funkcję, ale mają różne pochodzenieDmają wspólne pochodzenie i podobną budowę, choć mogą pełnić różne funkcje
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: D. Przykład: ręka człowieka, skrzydło nietoperza i płetwa wieloryba mają te same kości.

3. Skrzydło motyla i skrzydło ptaka to narządy:
AhomologiczneBanalogiczneCatawistyczneDszczątkowe
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: B. Oba służą do latania, ale powstały niezależnie i mają zupełnie inną budowę.

4. Narządem szczątkowym u człowieka jest:
Awyrostek robaczkowyBserceCnerkaDpłuco
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: A. Narządy szczątkowe są słabo rozwinięte i straciły dawną funkcję.

5. Skamieniałość to:
Ażywy organizm sprzed miliona latBkryształ powstały w jaskiniCzachowany w skałach szczątek lub ślad dawnego organizmuDkażdy kamień o nietypowym kształcie
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: C. Skamieniałości pokazują, jak wyglądały organizmy w różnych epokach.

6. Na czym polega dobór naturalny?
Awszystkie osobniki mają tyle samo potomstwaBosobniki najlepiej przystosowane częściej przeżywają i zostawiają potomstwoCorganizmy zmieniają się, bo tego chcąDcechy nabyte w ciągu życia przechodzą na potomstwo
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: B. Korzystne cechy przechodzą na kolejne pokolenia, bo ich posiadacze mają więcej potomstwa.

7. Który organizm jest formą przejściową między gadami a ptakami?
AarcheopteryksBlatimeriaCmamutDtygrys szablozębny
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: A. Latimeria to ryba nazywana żywą skamieniałością, a mamut i tygrys szablozębny to wymarłe ssaki.

8. Bakterie odporne na antybiotyk to przykład:
Adziedziczenia cech nabytychBcelowego działania bakteriiCdoboru naturalnego zachodzącego dziśDdoboru sztucznego
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: C. Antybiotyk zabija wrażliwe bakterie, a przeżywają i namnażają się te odporne.

9. Hodowla różnych ras psów to przykład doboru:
AprzypadkowegoBsztucznegoCekologicznegoDnaturalnego
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: B. To człowiek wybiera osobniki z pożądanymi cechami i krzyżuje je ze sobą.

10. Jaki jest związek człowieka z szympansem?
Aszympans pochodzi od człowiekaBczłowiek pochodzi od szympansaCmają wspólnego przodkaDnie są ze sobą spokrewnieni
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: C. Linie prowadzące do człowieka i szympansa rozdzieliły się kilka milionów lat temu.

Do pobrania

Grupa A — za darmo

Pełny sprawdzian „Ewolucja życia” w grupie A, ze znakiem wodnym. Wydrukuj, rozwiąż w 40 minut i sprawdź, co już umiesz.

Pobierz grupę A (PDF)

Pełny zestaw A–E i materiały do powtórki

Sprawdziany i kartkówki mają pięć grup A–E z kluczem odpowiedzi. Karty pracy pomagają utrwalić dział przed sprawdzianem. Wszystko w sklepie autorów „Nie każ mu liczyć!”

Słowniczek działu

ewolucja
stopniowe zmiany organizmów z pokolenia na pokolenie
dobór naturalny
częstsze przeżywanie i rozmnażanie się osobników lepiej przystosowanych
dobór sztuczny
wybieranie przez człowieka osobników do rozmnażania
adaptacja
cecha ułatwiająca życie w danym środowisku
skamieniałość
szczątek lub ślad organizmu zachowany w skale
narządy homologiczne
narządy o wspólnym pochodzeniu
narządy analogiczne
narządy o podobnej funkcji, ale różnym pochodzeniu
narząd szczątkowy
narząd, który utracił dawną funkcję
forma przejściowa
organizm łączący cechy dwóch grup
gatunek
organizmy, które krzyżują się i mają płodne potomstwo

Dla nauczyciela

Sprawdzian „Ewolucja życia” ma pięć równoważnych grup A–E: każda to 7 zadań za 20 punktów na 40 minut. Do każdej grupy jest klucz odpowiedzi z punktacją, więc sprawdzanie idzie szybko.

Uczniowie w jednej ławce dostają różne zestawy zadań o tej samej trudności. Grupę A można obejrzeć za darmo przed zakupem.

Pytania z tej strony nadają się na rozgrzewkę przed lekcją powtórkową: wyświetl je na tablicy i niech klasa głosuje na odpowiedzi.

Pytania i odpowiedzi

Czy sprawdzian z działu „Ewolucja życia” ma odpowiedzi?

Tak. Pełny zestaw „Ewolucja życia” ma pięć grup A–E i klucze odpowiedzi z punktacją. Grupę A (ze znakiem wodnym) pobierzesz za darmo, a komplet z kluczami kosztuje 3,90 zł.

Ile trwa sprawdzian z działu „Ewolucja życia”?

Nasz sprawdzian jest pisany na 40 minut. Każda grupa ma 7 zadań, za które można zdobyć 20 punktów.

Jak szybko powtórzyć dział „Ewolucja życia”?

Przeczytaj listę „Co musisz umieć”, przejrzyj słowniczek i kartę okazu, a potem rozwiąż 10 pytań na tej stronie. Każdą złą odpowiedź przeczytaj razem z wyjaśnieniem.