1. Strona główna
  2. Biologia, kl. 8
  3. Genetyka

Plansza 8.1 · biologia, klasa 8

Genetyka — sprawdzian z biologii, klasa 8

Najczęściej wyszukiwany dział ósmej klasy. DNA, chromosomy, mitoza i mejoza, a potem dziedziczenie cech i krzyżówki genetyczne, które dają na sprawdzianie najwięcej punktów.

Dział1 z 4
Pytania10 online
Grupa APDF, za darmo

Co musisz umieć

  1. budowa DNA, gen, chromosom, genom
  2. mitoza i mejoza: przebieg i znaczenie
  3. allele, genotyp i fenotyp, homozygota i heterozygota
  4. krzyżówki genetyczne i prawo czystości gamet
  5. dziedziczenie płci, grup krwi i cech sprzężonych z płcią
  6. mutacje, choroby genetyczne, inżynieria genetyczna

Okaz działu

Chromosomgr. chroma — barwa, soma — ciało

Chromosom

gr. chroma — barwa, soma — ciało

  • zbudowany z DNA nawiniętego na białka
  • dobrze widoczny podczas podziału komórki
  • dwie chromatydy połączone w przewężeniu (centromerze)
  • komórka ciała człowieka ma 46 chromosomów, czyli 23 pary

Po czym poznać na sprawdzianie: Na rysunku przypomina literę X: dwie identyczne chromatydy złączone w jednym miejscu.

Typowa pułapka: Gamety mają 23 chromosomy, a komórki ciała 46. Płeć dziecka zależy od tego, czy plemnik niesie chromosom X, czy Y.

Okaz nr 8.1nośnik informacji genetycznejDet. kl. 8

Sprawdzian w 10 pytaniach

1. Ile chromosomów ma komórka ciała człowieka?
A44B23C46D48
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: C. To 23 pary: 22 pary chromosomów takich samych u obu płci i para chromosomów płci.

2. Które zasady łączą się ze sobą w cząsteczce DNA?
AA z C oraz G z TBA z U oraz G z CCA z G oraz T z CDA z T oraz G z C
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: D. To komplementarność zasad. Uracyl (U) występuje w RNA, a nie w DNA.

3. Kiedy cecha recesywna ujawnia się w wyglądzie organizmu?
Atylko u homozygoty recesywnej (aa)Btylko u heterozygoty (Aa)CzawszeDu homozygoty dominującej (AA)
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: A. U heterozygoty allel dominujący A zasłania allel recesywny a.

4. Jaki jest stosunek fenotypów w potomstwie krzyżówki Aa × Aa?
A1 : 1B3 : 1C1 : 2 : 1D4 : 0
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: B. Genotypy to 1 AA : 2 Aa : 1 aa, ale AA i Aa wyglądają tak samo, więc fenotypy dzielą się 3 : 1.

5. Mejoza prowadzi do powstania:
Adwóch komórek identycznych z macierzystąBkomórek z podwojoną liczbą chromosomówCgamet z o połowę mniejszą liczbą chromosomówDnowych komórek skóry przy gojeniu ran
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: C. Mejoza daje cztery komórki z pojedynczym zestawem chromosomów. Mitoza daje dwie identyczne komórki.

6. Od czego zależy płeć dziecka?
Aod chromosomu X lub Y w plemnikuBod chromosomu w komórce jajowejCod pory roku zapłodnieniaDod diety matki w ciąży
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: A. Komórka jajowa zawsze ma chromosom X. Plemnik może mieć X (dziewczynka) albo Y (chłopiec).

7. Zespół Downa jest spowodowany:
Adodatkowym chromosomem 21Bbrakiem chromosomu XCzakażeniem wirusem w dzieciństwieDniedoborem witamin w ciąży
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: A. To mutacja chromosomowa: zamiast dwóch chromosomów 21 są trzy.

8. Jaki genotyp ma osoba z grupą krwi AB?
Ai iBIᴬ IᴮCIᴮ iDIᴬ Iᴬ
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: B. Allele Iᴬ i Iᴮ są współdominujące, więc u osoby AB ujawniają się oba.

9. Dlaczego daltonizm częściej występuje u mężczyzn?
Amężczyźni mają słabsze oczyBgen daltonizmu leży na chromosomie YCkobiety dziedziczą go tylko po matceDgen daltonizmu leży na chromosomie X, a mężczyźni mają tylko jeden X
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: D. Kobieta ma dwa chromosomy X, więc zdrowy allel na drugim X może zasłonić allel daltonizmu.

10. Organizm genetycznie zmodyfikowany (GMO) to organizm:
Aktóry jest klonem rodzicaBz materiałem genetycznym zmienionym metodami inżynierii genetycznejChodowany bez nawozów sztucznychDpowstały przez zwykłe krzyżowanie odmian
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: B. Do GMO wprowadza się w laboratorium gen, np. z innego gatunku.

Do pobrania

Grupa A — za darmo

Pełny sprawdzian „Podstawy genetyki” w grupie A, ze znakiem wodnym. Wydrukuj, rozwiąż w 40 minut i sprawdź, co już umiesz.

Pobierz grupę A (PDF)

Pełny zestaw A–E i materiały do powtórki

Sprawdziany i kartkówki mają pięć grup A–E z kluczem odpowiedzi. Karty pracy pomagają utrwalić dział przed sprawdzianem. Wszystko w sklepie autorów „Nie każ mu liczyć!”

Słowniczek działu

DNA
kwas deoksyrybonukleinowy, nośnik informacji genetycznej
gen
odcinek DNA z informacją o jednej cesze lub białku
chromosom
DNA nawinięte na białka, widoczne podczas podziału
allel
jedna z wersji genu, np. A albo a
genotyp
zestaw alleli danego organizmu, np. Aa
fenotyp
cechy widoczne lub mierzalne organizmu
homozygota
organizm z dwoma takimi samymi allelami, AA lub aa
heterozygota
organizm z dwoma różnymi allelami, Aa
mitoza
podział komórki dający dwie identyczne komórki
mejoza
podział komórki prowadzący do powstania gamet
mutacja
trwała zmiana w materiale genetycznym

Dla nauczyciela

Sprawdzian „Podstawy genetyki” ma pięć równoważnych grup A–E: każda to 7 zadań za 20 punktów na 40 minut. Do każdej grupy jest klucz odpowiedzi z punktacją, więc sprawdzanie idzie szybko.

Uczniowie w jednej ławce dostają różne zestawy zadań o tej samej trudności. Grupę A można obejrzeć za darmo przed zakupem.

Pytania z tej strony nadają się na rozgrzewkę przed lekcją powtórkową: wyświetl je na tablicy i niech klasa głosuje na odpowiedzi.

Pytania i odpowiedzi

Czy sprawdzian z działu „Genetyka” ma odpowiedzi?

Tak. Pełny zestaw „Podstawy genetyki” ma pięć grup A–E i klucze odpowiedzi z punktacją. Grupę A (ze znakiem wodnym) pobierzesz za darmo, a komplet z kluczami kosztuje 3,90 zł.

Ile trwa sprawdzian z działu „Genetyka”?

Nasz sprawdzian jest pisany na 40 minut. Każda grupa ma 7 zadań, za które można zdobyć 20 punktów.

Jak szybko powtórzyć dział „Genetyka”?

Przeczytaj listę „Co musisz umieć”, przejrzyj słowniczek i kartę okazu, a potem rozwiąż 10 pytań na tej stronie. Każdą złą odpowiedź przeczytaj razem z wyjaśnieniem.