1. Strona główna
  2. Biologia, kl. 7
  3. Układ dokrewny (hormonalny)

Plansza 7.11 · biologia, klasa 7

Układ dokrewny (hormonalny) — sprawdzian z biologii, klasa 7

Układ dokrewny (hormonalny) steruje organizmem za pomocą hormonów. Musisz wiedzieć, który gruczoł wydziela który hormon i co się dzieje przy jego niedoborze lub nadmiarze.

Dział11 z 12
Pytania10 online
Grupa APDF, za darmo

Co musisz umieć

  1. gruczoły dokrewne i hormony
  2. przysadka, tarczyca, trzustka, nadnercza, jajniki i jądra
  3. przeciwstawne działanie hormonów: insulina i glukagon
  4. skutki niedoboru i nadmiaru hormonów
  5. cukrzyca i choroby tarczycy
  6. współpraca układu nerwowego i hormonalnego

Okaz działu

Trzustkałac. pancreas

Trzustka

łac. pancreas

  • leży pod żołądkiem, w pętli dwunastnicy
  • wytwarza sok trzustkowy z enzymami trawiennymi
  • wysepki trzustkowe wydzielają insulinę i glukagon
  • jest jednocześnie gruczołem trawiennym i dokrewnym

Po czym poznać na sprawdzianie: Wydłużony narząd pod żołądkiem, z przewodem uchodzącym do dwunastnicy.

Typowa pułapka: Insulina obniża poziom glukozy we krwi, a glukagon go podnosi. Na sprawdzianie łatwo je zamienić.

Okaz nr 7.11gruczoł mieszanyDet. kl. 7

Sprawdzian w 10 pytaniach

1. Hormony wydzielane są bezpośrednio do:
Ana powierzchnię skóryBmoczuCkrwiDprzewodu pokarmowego
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: C. Dlatego gruczoły hormonalne nazywamy dokrewnymi albo gruczołami wydzielania wewnętrznego.

2. Tyroksynę wydziela:
AnadnerczaBprzysadkaCtrzustkaDtarczyca
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: D. Tyroksyna przyspiesza przemianę materii.

3. Do wytwarzania hormonów tarczycy potrzebny jest:
AwapńBjodCfluorDżelazo
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: B. Niedobór jodu może powodować wole, czyli powiększenie tarczycy. Dlatego sól jest jodowana.

4. Hormonem stresu, który przygotowuje do walki lub ucieczki, jest:
AadrenalinaBtyroksynaChormon wzrostuDinsulina
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: A. Adrenalina z nadnerczy przyspiesza serce i podnosi poziom glukozy we krwi.

5. Nadmiar hormonu wzrostu w dzieciństwie prowadzi do:
AgigantyzmuBkarłowatościCcukrzycyDwola
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: A. Niedobór tego hormonu u dzieci powoduje karłowatość przysadkową.

6. Przyczyną cukrzycy typu 1 jest:
Anadmiar adrenalinyBnadmiar tyroksynyCbrak insuliny wytwarzanej przez trzustkęDniedobór jodu
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: C. Bez insuliny komórki nie pobierają glukozy i jej poziom we krwi rośnie.

7. Który gruczoł steruje pracą wielu innych gruczołów dokrewnych?
AjajnikiBtrzustkaCprzysadka mózgowaDnadnercza
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: C. Przysadka wydziela hormony, które pobudzają m.in. tarczycę, nadnercza i gonady.

8. Testosteron wytwarzają:
AwątrobaBjajnikiCtarczycaDjądra
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: D. Testosteron odpowiada za męskie cechy płciowe. Jajniki wytwarzają estrogeny i progesteron.

9. Glukagon:
Areguluje poziom joduBobniża poziom glukozy we krwiCprzyspiesza wzrost kościDpodnosi poziom glukozy we krwi
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: D. Glukagon uwalnia glukozę z zapasów w wątrobie, gdy jest jej we krwi za mało.

10. Jak działają hormony w porównaniu z impulsami nerwowymi?
Aprzez nerwy, a nie przez krewBwolniej, ale ich działanie trwa dłużejCszybciej i krócejDtylko na mięśnie szkieletowe
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: B. Impuls nerwowy dociera w ułamku sekundy, a hormon musi dopłynąć z krwią.

Do pobrania

Grupa A — za darmo

Pełny sprawdzian „Układ nerwowy i dokrewny” w grupie A, ze znakiem wodnym. Wydrukuj, rozwiąż w 45 minut i sprawdź, co już umiesz.

Pobierz grupę A (PDF)

Pełny zestaw A–E i materiały do powtórki

Sprawdziany i kartkówki mają pięć grup A–E z kluczem odpowiedzi. Karty pracy pomagają utrwalić dział przed sprawdzianem. Wszystko w sklepie autorów „Nie każ mu liczyć!”

Słowniczek działu

hormon
substancja wydzielana do krwi, która reguluje pracę narządów
gruczoł dokrewny
gruczoł wydzielający hormony prosto do krwi
przysadka
gruczoł pod mózgiem sterujący innymi gruczołami
tarczyca
gruczoł na szyi wytwarzający tyroksynę
insulina
hormon trzustki obniżający poziom glukozy
glukagon
hormon trzustki podnoszący poziom glukozy
adrenalina
hormon nadnerczy działający w stresie
cukrzyca
choroba, w której poziom glukozy we krwi jest za wysoki
wole
powiększenie tarczycy, np. z niedoboru jodu

Dla nauczyciela

Sprawdzian „Układ nerwowy i dokrewny” ma pięć równoważnych grup A–E: każda to 6 zadań za 20 punktów na 45 minut. Do każdej grupy jest klucz odpowiedzi z punktacją, więc sprawdzanie idzie szybko.

Uczniowie w jednej ławce dostają różne zestawy zadań o tej samej trudności. Grupę A można obejrzeć za darmo przed zakupem.

Pytania z tej strony nadają się na rozgrzewkę przed lekcją powtórkową: wyświetl je na tablicy i niech klasa głosuje na odpowiedzi.

Pytania i odpowiedzi

Czy sprawdzian z działu „Układ dokrewny (hormonalny)” ma odpowiedzi?

Tak. Pełny zestaw „Układ nerwowy i dokrewny” ma pięć grup A–E i klucze odpowiedzi z punktacją. Grupę A (ze znakiem wodnym) pobierzesz za darmo, a komplet z kluczami kosztuje 3,90 zł.

Ile trwa sprawdzian z działu „Układ dokrewny (hormonalny)”?

Nasz sprawdzian jest pisany na 45 minut. Każda grupa ma 6 zadań, za które można zdobyć 20 punktów.

Jak szybko powtórzyć dział „Układ dokrewny (hormonalny)”?

Przeczytaj listę „Co musisz umieć”, przejrzyj słowniczek i kartę okazu, a potem rozwiąż 10 pytań na tej stronie. Każdą złą odpowiedź przeczytaj razem z wyjaśnieniem.