1. Strona główna
  2. Biologia, kl. 7
  3. Układ pokarmowy

Plansza 7.4 · biologia, klasa 7

Układ pokarmowy — sprawdzian z biologii, klasa 7

Ten dział zaczyna się od składników pokarmowych, a kończy na zdrowej diecie. W środku jest najważniejsze: droga pokarmu, enzymy i wchłanianie w jelicie cienkim.

Dział4 z 12
Pytania10 online
Grupa APDF, za darmo

Co musisz umieć

  1. składniki pokarmowe: białka, cukry, tłuszcze, witaminy, sole mineralne, woda, błonnik
  2. odcinki przewodu pokarmowego i ich funkcje
  3. gruczoły trawienne: ślinianki, wątroba, trzustka
  4. trawienie i enzymy: amylaza, pepsyna, lipaza
  5. wchłanianie w jelicie cienkim, rola kosmków
  6. zdrowe odżywianie, próchnica, choroby układu pokarmowego

Okaz działu

Kosmek jelitowyłac. villus intestinalis

Kosmek jelitowy

łac. villus intestinalis

  • palczasty wypustek błony śluzowej jelita cienkiego
  • w środku naczynia włosowate i naczynie limfatyczne
  • miliony kosmków ogromnie zwiększają powierzchnię wchłaniania
  • pokryty nabłonkiem z mikrokosmkami

Po czym poznać na sprawdzianie: Na rysunku to wąska wypustka z siateczką naczyń krwionośnych i jednym naczyniem w środku.

Typowa pułapka: Składniki pokarmowe wchłaniają się głównie w jelicie cienkim, nie w żołądku. W jelicie grubym wchłania się przede wszystkim woda.

Okaz nr 7.4część jelita cienkiegoDet. kl. 7

Sprawdzian w 10 pytaniach

1. Gdzie zaczyna się trawienie skrobi?
Aw żołądkuBw przełykuCw jelicie grubymDw jamie ustnej
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: D. Ślina zawiera amylazę, która zaczyna rozkładać skrobię już podczas żucia.

2. Pepsyna to enzym, który w żołądku trawi:
AbłonnikBbiałkaCtłuszczeDskrobię
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: B. Pepsyna działa w kwaśnym środowisku żołądka i rozkłada białka na krótsze fragmenty.

3. Żółć jest wytwarzana w:
Apęcherzyku żółciowymBżołądkuCwątrobieDtrzustce
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: C. Wątroba wytwarza żółć, a pęcherzyk żółciowy tylko ją magazynuje.

4. Większość strawionych składników wchłania się w:
Ajelicie cienkimBjelicie grubymCprzełykuDżołądku
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: A. Jelito cienkie jest długie i ma kosmki, więc powierzchnia wchłaniania jest ogromna.

5. Głównym źródłem energii na co dzień są:
AwodaBcukry (węglowodany)Csole mineralneDwitaminy
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: B. Witaminy i sole są niezbędne, ale nie dostarczają energii. Energię dają cukry i tłuszcze.

6. Niedobór witaminy D u dzieci może prowadzić do:
AszkorbutuBcukrzycyCkurzej ślepotyDkrzywicy
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: D. Witamina D pomaga przyswajać wapń. Szkorbut wynika z braku witaminy C, kurza ślepota z braku witaminy A.

7. Jaką rolę pełni żółć?
Awytwarza witaminę KBtrawi białkaCrozbija tłuszcze na drobne kropelki (emulguje je)Drozkłada skrobię
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: C. Żółć nie jest enzymem. Ułatwia pracę lipazie, bo zwiększa powierzchnię kropelek tłuszczu.

8. Błonnik pokarmowy:
Apobudza ruchy jelit (perystaltykę)Bjest głównym źródłem energiiCbuduje mięśnieDjest trawiony przez pepsynę
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: A. Człowiek nie trawi błonnika, ale błonnik ułatwia przesuwanie treści jelit i chroni przed zaparciami.

9. Pożyteczne bakterie w jelicie grubym:
Atrawią białka w żołądkuBwytwarzają żółćCwydzielają insulinęDwytwarzają niektóre witaminy, np. K
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: D. Bakterie jelitowe rozkładają resztki pokarmu i wytwarzają m.in. witaminę K.

10. Próchnicę zębów powoduje:
Apasta z fluoremBpicie wodyCkwas wytwarzany przez bakterie rozkładające cukryDnadmiar wapnia w diecie
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: C. Bakterie na zębach żywią się cukrami i wytwarzają kwasy, które rozpuszczają szkliwo.

Do pobrania

Grupa A — za darmo

Pełny sprawdzian „Układ pokarmowy” w grupie A, ze znakiem wodnym. Wydrukuj, rozwiąż w 45 minut i sprawdź, co już umiesz.

Pobierz grupę A (PDF)

Pełny zestaw A–E i materiały do powtórki

Sprawdziany i kartkówki mają pięć grup A–E z kluczem odpowiedzi. Karty pracy pomagają utrwalić dział przed sprawdzianem. Wszystko w sklepie autorów „Nie każ mu liczyć!”

Słowniczek działu

enzym
białko, które przyspiesza rozkład pokarmu
amylaza
enzym trawiący skrobię, m.in. w ślinie
pepsyna
enzym żołądka trawiący białka
lipaza
enzym trawiący tłuszcze
żółć
wydzielina wątroby, emulguje tłuszcze
kosmki jelitowe
wypustki jelita cienkiego zwiększające powierzchnię wchłaniania
perystaltyka
falowe ruchy przewodu pokarmowego przesuwające pokarm
wchłanianie
przechodzenie strawionych składników do krwi i limfy
błonnik
niestrawiona część roślin, poprawia pracę jelit

Dla nauczyciela

Sprawdzian „Układ pokarmowy” ma pięć równoważnych grup A–E: każda to 7 zadań za 20 punktów na 45 minut. Do każdej grupy jest klucz odpowiedzi z punktacją, więc sprawdzanie idzie szybko.

Uczniowie w jednej ławce dostają różne zestawy zadań o tej samej trudności. Grupę A można obejrzeć za darmo przed zakupem.

Kartkówki z tego działu mają grupy A–E i trwają 10–15 minut, więc dobrze sprawdzają się po jednej lekcji.

Pytania z tej strony nadają się na rozgrzewkę przed lekcją powtórkową: wyświetl je na tablicy i niech klasa głosuje na odpowiedzi.

Pytania i odpowiedzi

Czy sprawdzian z działu „Układ pokarmowy” ma odpowiedzi?

Tak. Pełny zestaw „Układ pokarmowy” ma pięć grup A–E i klucze odpowiedzi z punktacją. Grupę A (ze znakiem wodnym) pobierzesz za darmo, a komplet z kluczami kosztuje 3,90 zł.

Ile trwa sprawdzian z działu „Układ pokarmowy”?

Nasz sprawdzian jest pisany na 45 minut. Każda grupa ma 7 zadań, za które można zdobyć 20 punktów.

Jak szybko powtórzyć dział „Układ pokarmowy”?

Przeczytaj listę „Co musisz umieć”, przejrzyj słowniczek i kartę okazu, a potem rozwiąż 10 pytań na tej stronie. Każdą złą odpowiedź przeczytaj razem z wyjaśnieniem.