1. Strona główna
  2. Biologia, kl. 7
  3. Układ ruchu

Plansza 7.3 · biologia, klasa 7

Układ ruchu — sprawdzian z biologii, klasa 7

Układ ruchu to kości ze stawami (część bierna) i mięśnie szkieletowe (część czynna). W tym dziale uczysz się budowy kości i stawu, szkieletu oraz pracy mięśni.

Dział3 z 12
Pytania10 online
Grupa APDF, za darmo

Co musisz umieć

  1. bierny i czynny aparat ruchu
  2. budowa i skład chemiczny kości
  3. rodzaje połączeń kości, budowa stawu
  4. szkielet osiowy, obręcze i kończyny
  5. mięśnie szkieletowe i ich praca antagonistyczna
  6. urazy (złamania, zwichnięcia, skręcenia) i wady postawy

Okaz działu

Stawłac. articulatio

Staw

łac. articulatio

  • powierzchnie stawowe pokryte gładką chrząstką
  • torebka stawowa otacza cały staw
  • jama stawowa wypełniona mazią
  • więzadła wzmacniają połączenie

Po czym poznać na sprawdzianie: Na schemacie jedna kość kończy się główką, a druga ma pasującą do niej panewkę.

Typowa pułapka: Zwichnięcie to przemieszczenie powierzchni stawowych. Przy skręceniu kości wracają na miejsce, ale uszkodzone są więzadła i torebka.

Okaz nr 7.3połączenie ruchome kościDet. kl. 7

Sprawdzian w 10 pytaniach

1. Bierny aparat ruchu tworzą:
Aścięgna i mięśnieBnerwy ruchoweCmięśnie szkieletoweDkości i ich połączenia
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: D. Kości same się nie poruszają. Ruch wywołują mięśnie, czyli czynny aparat ruchu.

2. Czerwony szpik kostny:
Amagazynuje tłuszczBłączy mięśnie z kośćmiCpokrywa powierzchnie stawoweDwytwarza komórki krwi
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: D. Czerwony szpik wytwarza krwinki. Żółty szpik magazynuje tłuszcz.

3. Związki mineralne, głównie fosforan wapnia, nadają kości:
AtwardośćBzdolność do skurczuCbarwęDelastyczność
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: A. Sole mineralne dają twardość, a białko (osseina) sprężystość. Kość potrzebuje obu.

4. Co się dzieje podczas zginania ręki w łokciu?
Amięsień trójgłowy się kurczy, a dwugłowy rozkurczaBmięsień dwugłowy się kurczy, a trójgłowy rozkurczaCoba mięśnie się kurcząDoba mięśnie się rozkurczają
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: B. To praca antagonistyczna: jeden mięsień zgina, drugi prostuje.

5. Mięśnie łączą się z kośćmi za pomocą:
AokostnejBchrząstekCścięgienDwięzadeł
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: C. Ścięgno łączy mięsień z kością. Więzadło łączy kość z kością.

6. Przykład połączenia nieruchomego kości to:
Aszwy w czaszceBstaw biodrowyCstaw łokciowyDstaw kolanowy
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: A. Kości mózgoczaszki łączą się ząbkowanymi szwami, które nie pozwalają na ruch.

7. Jakie naturalne wygięcia ma kręgosłup człowieka?
Akifozę szyjną i lędźwiowąBtylko lordozę piersiowąClordozę szyjną i lędźwiową oraz kifozę piersiową i krzyżowąDskoliozę w odcinku szyjnym
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: C. Fizjologiczne krzywizny amortyzują wstrząsy. Skolioza to wada, a nie naturalne wygięcie.

8. Mostek, żebra i odcinek piersiowy kręgosłupa tworzą:
AczaszkęBobręcz barkowąCklatkę piersiowąDmiednicę
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: C. Klatka piersiowa chroni serce i płuca oraz bierze udział w oddychaniu.

9. Pierwsza pomoc przy podejrzeniu złamania kończyny to:
Apolecenie, żeby poszkodowany chodziłBunieruchomienie jej razem z dwoma sąsiednimi stawamiCpróba nastawienia kościDrozmasowanie miejsca urazu
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: B. Unieruchomienie chroni przed przesunięciem odłamów. Nastawianie zostaw lekarzowi.

10. Do obręczy barkowej należą:
Ażebra i mostekBkości miedniczneCkość ramienna i łokciowaDłopatki i obojczyki
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: D. Obręcz barkowa łączy kończyny górne ze szkieletem osiowym.

Do pobrania

Grupa A — za darmo

Pełny sprawdzian „Aparat ruchu” w grupie A, ze znakiem wodnym. Wydrukuj, rozwiąż w 45 minut i sprawdź, co już umiesz.

Pobierz grupę A (PDF)

Pełny zestaw A–E i materiały do powtórki

Sprawdziany i kartkówki mają pięć grup A–E z kluczem odpowiedzi. Karty pracy pomagają utrwalić dział przed sprawdzianem. Wszystko w sklepie autorów „Nie każ mu liczyć!”

Słowniczek działu

okostna
błona okrywająca kość; odżywia ją i pozwala rosnąć na grubość
szpik kostny
tkanka we wnętrzu kości; czerwony wytwarza krwinki
osseina
białko kości nadające jej sprężystość
staw
ruchome połączenie kości
ścięgno
łączy mięsień z kością
więzadło
łączy kości i wzmacnia staw
antagonizm mięśni
przeciwstawna praca mięśni, np. zginacza i prostownika
skolioza
boczne skrzywienie kręgosłupa, wada postawy

Dla nauczyciela

Sprawdzian „Aparat ruchu” ma pięć równoważnych grup A–E: każda to 6 zadań za 20 punktów na 45 minut. Do każdej grupy jest klucz odpowiedzi z punktacją, więc sprawdzanie idzie szybko.

Uczniowie w jednej ławce dostają różne zestawy zadań o tej samej trudności. Grupę A można obejrzeć za darmo przed zakupem.

Pytania z tej strony nadają się na rozgrzewkę przed lekcją powtórkową: wyświetl je na tablicy i niech klasa głosuje na odpowiedzi.

Pytania i odpowiedzi

Czy sprawdzian z działu „Układ ruchu” ma odpowiedzi?

Tak. Pełny zestaw „Aparat ruchu” ma pięć grup A–E i klucze odpowiedzi z punktacją. Grupę A (ze znakiem wodnym) pobierzesz za darmo, a komplet z kluczami kosztuje 3,90 zł.

Ile trwa sprawdzian z działu „Układ ruchu”?

Nasz sprawdzian jest pisany na 45 minut. Każda grupa ma 6 zadań, za które można zdobyć 20 punktów.

Jak szybko powtórzyć dział „Układ ruchu”?

Przeczytaj listę „Co musisz umieć”, przejrzyj słowniczek i kartę okazu, a potem rozwiąż 10 pytań na tej stronie. Każdą złą odpowiedź przeczytaj razem z wyjaśnieniem.