1. Strona główna
  2. Biologia, kl. 7
  3. Układ moczowy (wydalniczy)

Plansza 7.8 · biologia, klasa 7

Układ moczowy (wydalniczy) — sprawdzian z biologii, klasa 7

Układ moczowy (wydalniczy) usuwa z krwi zbędne produkty przemiany materii. Z tego działu musisz umieć opisać nerkę, nefron i drogę, którą powstaje mocz.

Dział8 z 12
Pytania10 online
Grupa APDF, za darmo

Co musisz umieć

  1. wydalanie a usuwanie niestrawionych resztek
  2. zbędne produkty przemiany materii: dwutlenek węgla, mocznik, woda, sole
  3. narządy układu moczowego: nerki, moczowody, pęcherz, cewka
  4. budowa nerki i nefronu
  5. powstawanie moczu pierwotnego i ostatecznego
  6. choroby układu moczowego, dializa, higiena

Okaz działu

Nefronłac. nephronum

Nefron

łac. nephronum

  • w jednej nerce jest około miliona nefronów
  • kłębuszek naczyń włosowatych otoczony torebką
  • długi kanalik nerkowy z pętlą
  • tu z krwi powstaje mocz

Po czym poznać na sprawdzianie: Na schemacie kłębek naczyń w kubeczku (torebce), od którego odchodzi długi, poskręcany kanalik.

Typowa pułapka: Moczu pierwotnego powstaje około 150–180 litrów na dobę, a ostatecznego tylko około 1,5 litra. Reszta wraca do krwi.

Okaz nr 7.8jednostka budowy nerkiDet. kl. 7

Sprawdzian w 10 pytaniach

1. Wydalanie to:
Ausuwanie niestrawionych resztek pokarmuBusuwanie zbędnych produktów przemiany materiiCpobieranie tlenuDtrawienie pokarmu
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: B. Usuwanie kału to defekacja, a nie wydalanie, bo resztki pokarmu nie powstały w komórkach.

2. Mocz z nerek do pęcherza moczowego płynie przez:
AaortęBcewkę moczowąCżyłę nerkowąDmoczowody
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: D. Cewka moczowa wyprowadza mocz z pęcherza na zewnątrz.

3. Podstawową jednostką budowy nerki jest:
AnefronBkosmek jelitowyCneuronDpęcherzyk płucny
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: A. Nefron filtruje krew i wytwarza mocz.

4. Mocznik powstaje w:
ApłucachBpęcherzu moczowymCnerkachDwątrobie
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: D. Wątroba zamienia trujący amoniak w mocznik, a nerki usuwają go z moczem.

5. Ile moczu ostatecznego wydala dziennie zdrowy człowiek?
Aokoło 10 litrówBokoło 0,1 litraCokoło 1,5 litraDokoło 150 litrów
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: C. 150 litrów to mocz pierwotny. Większość wody i potrzebnych substancji wraca do krwi.

6. Przez płuca organizm wydala:
AmocznikBdwutlenek węgla i parę wodnąCbiałkaDglukozę
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: B. Płuca też są narządem wydalania, choć zwykle kojarzymy je tylko z oddychaniem.

7. Glukoza w moczu może świadczyć o:
AcukrzycyBpiciu dużej ilości wodyCprzeziębieniuDprawidłowej pracy nerek
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: A. U zdrowej osoby glukoza wraca z moczu pierwotnego do krwi. W cukrzycy jest jej tak dużo, że część trafia do moczu.

8. Dializa to:
Aprzeszczep nerkiBusunięcie kamieni nerkowychCoczyszczanie krwi przez sztuczną nerkęDbadanie moczu
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: C. Dializa zastępuje pracę nerek, gdy przestają filtrować krew.

9. Co sprzyja powstawaniu kamieni nerkowych?
Apicie dużej ilości wodyBregularny ruchCjedzenie warzywDpicie zbyt małej ilości wody
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: D. Zagęszczony mocz sprzyja wytrącaniu się kryształków, z których powstają kamienie.

10. W kłębuszku nerkowym zachodzi:
Awytwarzanie mocznikaBfiltracja krwi, powstaje mocz pierwotnyCzwrotne wchłanianie glukozyDmagazynowanie moczu
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: B. Wchłanianie zwrotne odbywa się w kanaliku nerkowym, a mocz gromadzi się w pęcherzu.

Do pobrania

Grupa A — za darmo

Pełny sprawdzian „Wydalanie i nerki” w grupie A, ze znakiem wodnym. Wydrukuj, rozwiąż w 45 minut i sprawdź, co już umiesz.

Pobierz grupę A (PDF)

Pełny zestaw A–E i materiały do powtórki

Sprawdziany i kartkówki mają pięć grup A–E z kluczem odpowiedzi. Karty pracy pomagają utrwalić dział przed sprawdzianem. Wszystko w sklepie autorów „Nie każ mu liczyć!”

Słowniczek działu

wydalanie
usuwanie zbędnych produktów przemiany materii
mocznik
związek azotu powstający w wątrobie, usuwany z moczem
nerka
narząd filtrujący krew i wytwarzający mocz
nefron
podstawowa jednostka budowy nerki
kłębuszek nerkowy
kłębek naczyń włosowatych, w którym filtruje się krew
mocz pierwotny
przesącz z krwi powstający w kłębuszkach
mocz ostateczny
mocz wydalany z organizmu
moczowód
przewód prowadzący mocz z nerki do pęcherza
dializa
oczyszczanie krwi przy niewydolności nerek

Dla nauczyciela

Sprawdzian „Wydalanie i nerki” ma pięć równoważnych grup A–E: każda to 6 zadań za 20 punktów na 45 minut. Do każdej grupy jest klucz odpowiedzi z punktacją, więc sprawdzanie idzie szybko.

Uczniowie w jednej ławce dostają różne zestawy zadań o tej samej trudności. Grupę A można obejrzeć za darmo przed zakupem.

Pytania z tej strony nadają się na rozgrzewkę przed lekcją powtórkową: wyświetl je na tablicy i niech klasa głosuje na odpowiedzi.

Pytania i odpowiedzi

Czy sprawdzian z działu „Układ moczowy (wydalniczy)” ma odpowiedzi?

Tak. Pełny zestaw „Wydalanie i nerki” ma pięć grup A–E i klucze odpowiedzi z punktacją. Grupę A (ze znakiem wodnym) pobierzesz za darmo, a komplet z kluczami kosztuje 3,90 zł.

Ile trwa sprawdzian z działu „Układ moczowy (wydalniczy)”?

Nasz sprawdzian jest pisany na 45 minut. Każda grupa ma 6 zadań, za które można zdobyć 20 punktów.

Jak szybko powtórzyć dział „Układ moczowy (wydalniczy)”?

Przeczytaj listę „Co musisz umieć”, przejrzyj słowniczek i kartę okazu, a potem rozwiąż 10 pytań na tej stronie. Każdą złą odpowiedź przeczytaj razem z wyjaśnieniem.