1. Strona główna
  2. Biologia, kl. 7
  3. Układ oddechowy

Plansza 7.7 · biologia, klasa 7

Układ oddechowy — sprawdzian z biologii, klasa 7

Od nosa do pęcherzyków płucnych: budowa dróg oddechowych, mechanizm wdechu i wydechu, wymiana gazowa i oddychanie komórkowe. Tu często pada pytanie o przeponę.

Dział7 z 12
Pytania10 online
Grupa APDF, za darmo

Co musisz umieć

  1. drogi oddechowe: jama nosowa, gardło, krtań, tchawica, oskrzela
  2. budowa płuc i pęcherzyków płucnych
  3. wdech i wydech: rola przepony i mięśni międzyżebrowych
  4. wymiana gazowa zewnętrzna i wewnętrzna
  5. oddychanie komórkowe w mitochondriach
  6. choroby układu oddechowego, szkodliwość palenia

Okaz działu

Pęcherzyk płucnyłac. alveolus pulmonis

Pęcherzyk płucny

łac. alveolus pulmonis

  • cienkościenny woreczek z jednej warstwy nabłonka
  • oplatany gęstą siecią naczyń włosowatych
  • miliony pęcherzyków dają ogromną powierzchnię wymiany
  • wnętrze jest stale wilgotne

Po czym poznać na sprawdzianie: Na schemacie to grono kuleczek na końcu najcieńszego oskrzelika, oplecione siateczką naczyń.

Typowa pułapka: Wymiana gazowa zachodzi w pęcherzykach, nie w oskrzelach. Tlen przechodzi do krwi przez dyfuzję.

Okaz nr 7.7część płucaDet. kl. 7

Sprawdzian w 10 pytaniach

1. Co robi przepona podczas wdechu?
Akurczy się i unosiBkurczy się i obniżaCrozkurcza się i unosiDnie zmienia położenia
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: B. Gdy przepona się obniża, klatka piersiowa powiększa się i powietrze wpływa do płuc.

2. Wymiana gazowa w płucach zachodzi w:
Aoskrzelach głównychBkrtaniCpęcherzykach płucnychDtchawicy
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: C. Ściany pęcherzyków są bardzo cienkie i oplecione naczyniami włosowatymi.

3. Nagłośnia:
Azamyka wejście do krtani podczas połykaniaBwytwarza głosCwymienia gazyDogrzewa powietrze
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: A. Dzięki nagłośni pokarm trafia do przełyku, a nie do dróg oddechowych.

4. Powietrze wydychane w porównaniu z wdychanym zawiera:
Amniej pary wodnejBwięcej tlenuCmniej dwutlenku węglaDwięcej dwutlenku węgla
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: D. Komórki zużywają tlen i wytwarzają dwutlenek węgla, który usuwamy z wydechem.

5. Głos powstaje w:
Akrtani, dzięki drganiom fałdów głosowychBpęcherzykach płucnychCoskrzelachDtchawicy
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: A. Powietrze przepływające przez krtań wprawia fałdy głosowe w drgania.

6. Jama nosowa:
Awymienia gazy z krwiąBwytwarza głosCogrzewa, nawilża i oczyszcza powietrzeDzamyka drogę do przełyku
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: C. Dlatego lepiej oddychać nosem niż ustami.

7. Tlen przechodzi z pęcherzyka do krwi dzięki:
Askurczom ścian pęcherzykówBtrawieniuCpracy nerekDdyfuzji z miejsca o większym stężeniu do miejsca o mniejszym
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: D. W pęcherzyku jest więcej tlenu niż we krwi, więc tlen sam przenika do naczyń.

8. Energia z glukozy uwalniana jest podczas oddychania komórkowego w:
Ajądrze komórkowymBmitochondriachCpłucachDrybosomach
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: B. Płuca tylko pobierają tlen. Właściwe oddychanie zachodzi w mitochondriach każdej komórki.

9. Gruźlicę wywołują:
Awirusy grypyBpierwotniakiCbakterie (prątki gruźlicy)Dgrzyby
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: C. Gruźlica to choroba bakteryjna, leczona antybiotykami. Chroni przed nią szczepienie.

10. Rzęski nabłonka w drogach oddechowych:
Awyrzucają śluz z zanieczyszczeniami na zewnątrzBwymieniają gazyCzamykają krtańDwytwarzają tlen
Pokaż odpowiedź

Dobra odpowiedź: A. Dym papierosowy uszkadza rzęski, dlatego u palaczy pojawia się kaszel.

Do pobrania

Grupa A — za darmo

Pełny sprawdzian „Oddychanie człowieka” w grupie A, ze znakiem wodnym. Wydrukuj, rozwiąż w 45 minut i sprawdź, co już umiesz.

Pobierz grupę A (PDF)

Pełny zestaw A–E i materiały do powtórki

Sprawdziany i kartkówki mają pięć grup A–E z kluczem odpowiedzi. Karty pracy pomagają utrwalić dział przed sprawdzianem. Wszystko w sklepie autorów „Nie każ mu liczyć!”

Słowniczek działu

krtań
odcinek dróg oddechowych, w którym powstaje głos
nagłośnia
chrząstka zamykająca krtań podczas połykania
tchawica
rura z chrzęstnymi półpierścieniami prowadząca powietrze do oskrzeli
oskrzela
rozgałęzienia tchawicy w płucach
pęcherzyki płucne
miejsca wymiany gazowej w płucach
przepona
mięsień oddzielający klatkę piersiową od jamy brzusznej
wentylacja płuc
wdech i wydech, czyli wymiana powietrza w płucach
oddychanie komórkowe
uwalnianie energii z glukozy w mitochondriach
dyfuzja
przenikanie substancji z miejsca o większym stężeniu do mniejszego

Dla nauczyciela

Sprawdzian „Oddychanie człowieka” ma pięć równoważnych grup A–E: każda to 6 zadań za 20 punktów na 45 minut. Do każdej grupy jest klucz odpowiedzi z punktacją, więc sprawdzanie idzie szybko.

Uczniowie w jednej ławce dostają różne zestawy zadań o tej samej trudności. Grupę A można obejrzeć za darmo przed zakupem.

Pytania z tej strony nadają się na rozgrzewkę przed lekcją powtórkową: wyświetl je na tablicy i niech klasa głosuje na odpowiedzi.

Pytania i odpowiedzi

Czy sprawdzian z działu „Układ oddechowy” ma odpowiedzi?

Tak. Pełny zestaw „Oddychanie człowieka” ma pięć grup A–E i klucze odpowiedzi z punktacją. Grupę A (ze znakiem wodnym) pobierzesz za darmo, a komplet z kluczami kosztuje 3,90 zł.

Ile trwa sprawdzian z działu „Układ oddechowy”?

Nasz sprawdzian jest pisany na 45 minut. Każda grupa ma 6 zadań, za które można zdobyć 20 punktów.

Jak szybko powtórzyć dział „Układ oddechowy”?

Przeczytaj listę „Co musisz umieć”, przejrzyj słowniczek i kartę okazu, a potem rozwiąż 10 pytań na tej stronie. Każdą złą odpowiedź przeczytaj razem z wyjaśnieniem.